بانوان سرپرست خانوار صفحه اصلی فروشگاه وبلاگ درج رایگان مهارت ورود ثبت نام کارفرما
سال جهش تولید

تاریخچه هنر دستی معرق چرم!

تاریخچه هنر دستی معرق چرم

1399-09-02

هنر معرق نوعی تزئین چندتکه ای هم سطح والحاقی است

هنر معرق نوعی تزئین چندتکه ای هم سطح والحاقی است که در آن قطعاتی مطابق با قسمت بندی های طرح از لایه های هم ضخامت از قطعات، کنار هم چیده تشکیل شده است. معنی لغوی معرق در فرهنگ‌های فارسی یعنی عِرق که به معنی رگ و معرق از عِرق گرفته شده و رگ از بیان تصویری خط است، در واقع قرار گرفتن خط در کنار خط می‌‌باشد و اما برداشت هنرمندان هنرهای سنتی از این کلمه، سطوح مختلف کاشی‌های لعابدار و معرق چوب‌های رنگین در کنار هم است و یا قسمتی از کاشی مرکب از قطعات مختلف و رنگ‌های گوناگون زمانی که کنار هم قرار گیرند نقشی بدیع به وجود می آورند. علاقه سلجوقیان و تیموریان به ساخت مناره‌ها با گنبدهای بزرگ و برای پوشش سطح داخلی و خارجی آنها نیاز به معرق کاشی و یا کاشی معرق بود و این خود سبب گردید که معرق کاشی رو به کمال گذارد. در قرن هشتم هجری (۱۴ میلادی) هنرمندان معرق کار به مراتب از هنرمندان عهد سلجوقی جلو افتادند، در این قرن موفق شدند اجزایی را که اشکال معرق از آنها تشکیل می‌‌یابد کوچک‌تر کنند و لطیف‌ترین و زیباترین اشکال بنایی و هندسی را در مجموعه‌ای از رنگ‌های زیبا و براق که جز در فنون و صنایع شرقی خصوصا ایرانی دیده می‌شود و نمایش دهند. عمده دلیل پیشرفت این هنر ارزانی آن بود که سبب شیوه معرق کاشی گردید، زیرا هزینه ساختن معرق‌های لعاب صدفی‌دار به مراتب کمتر از هزینه آجرهای کاشی مینایی بود و علت این امر واضح است زیرا در کاشی مینایی لازم بود پس از کشیدن رنگ و نقش، یک بار دیگر آن را در کوره گذارند و این عمل گذشته از هزینه‌ی اضافی که همراه داشت چندان مورد اطمینان نبود چون ممکن بود کاشی‌ها از کوره سالم بیرون نیایند. از صنعت معرق کاری در قرن‌های ۹ و ۱۰ هجری (۱۵ و ۱۶ میلادی) به منتهای ترقی خود رسید. در این دوره مراکز مهم معرق سازی شهرهای اصفهان، یزد، کاشان، هرات، سمرقند و تبریز بودند. با روی کار آمدن تیموریان، هنر و فن کار بر روی چرم و پوست اعتلا و توجهی خاص یافت. در دستگاه حکومتی بایسنقر میرزا، استادکاران پرآوازه ای ظهور کردند و جلدسازی و جلدآرایی هنر سوخت معرق چرم که در آن دوران به ساختن جلد کتاب ها محدود بود، یکی از شیوه های آراستن جلدها گردید و در مسیر تکامل، به مرحله نوینی رسید. جلدهای بسیار نفیس این دوران، شاهکارهای هنری هستند که در موزه های معتبر جهان نگهداری می شوند. این هنر در زمان صفویه جان تازه ای گرفت. ولی در فاصله انقراض سلسله صفویه تا اواخر دوران قاجاریه به فراموشی سپرده شد. چرا که در این دوران جلد قرآن و کتاب ها را با نقاشی زیرلاکی به صورت تزئیناتی از گل و بته می آراستند. حجره های هنرمندان سوخت برچیده شد و با رواج صنعت چاپ و جلدهای جدید لاکی،کار هنر سوخت یک سره شد و این امر موجب گردید که توجه هنرمندان این هنر شریف از صحافی و جلدسازی به تابلوهای سوخت معرق چرم معطوف شود. کار/مهارت آزاد